हाम्रो तरिका सेवाहरू चिकित्सक विदेशमा नेपाली लेखहरू निःशुल्क उपकरण प्रश्नोत्तर सम्पर्क English
फोन +977 971-4556408व्हाट्सएप

ओसीडी

ओसीडी (OCD) के हो? बारम्बार हात धुने, जाँच्ने बानी र उपचार

ढोका बन्द गरेँ कि गरिनँ, हात फोहोर भयो कि, नराम्रो कुरा सोच्यो भने केही हुन्छ कि। यस्ता विचार बारम्बार आउने र त्यसलाई शान्त पार्न एउटै काम धेरैपटक गर्ने अवस्था ओसीडी हुन सक्छ।

छोटो उत्तर

  • ओसीडीमा अनावश्यक विचार (ऑब्सेसन) र त्यसलाई शान्त पार्ने बारम्बारका काम (कम्पल्सन) हुन्छन्।
  • यो "सनक" वा कमजोरी होइन। मस्तिष्कको रसायनसँग सम्बन्धित उपचार हुने समस्या हो।
  • ERP भनिने CBT र SSRI औषधिले प्रभावकारी काम गर्छ।

ओसीडीका लक्षण

सामान्य ऑब्सेसन र कम्पल्सन:

  • फोहोर वा किटाणुको डर: बारम्बार हात धुने, नुहाउने
  • शंका: ढोका, ग्यास, स्विच बारम्बार जाँच्ने
  • सहि-ठीक मिलाउने: सामान एउटै क्रममा राख्ने, गन्ने
  • डरलाग्दा, यौन वा धार्मिक अनावश्यक विचार जसलाई मानिस आफैँ मन पराउँदैन
  • मनमनै प्रार्थना वा शब्द दोहोर्‍याउने

यी काम गर्न दिनमा एक घण्टाभन्दा बढी लाग्ने वा जीवन बिगार्ने भए ओसीडी हुन सक्छ। थप जानकारी अंग्रेजी लेखमा छ।

किन हुन्छ?

वंशाणुगत कारण, मस्तिष्कका रसायन, तनाव र बाल्यकालका अनुभवले भूमिका खेल्छ। यो पालनपोषणको दोष होइन।

उपचार

  • ERP (Exposure and Response Prevention): CBT को विशेष विधि। डर लाग्ने कुराको बिस्तारै सामना गर्ने र कम्पल्सन नगरी बस्न सिकाउँछ
  • औषधि: SSRI औषधि सामान्यतया चिन्ताभन्दा बढी मात्रा र धेरै हप्तामा असर देखाउँछ
  • परिवारको भूमिका: "फेरि धोऊ" वा "फेरि हेर" भनेर सहमति नजनाउनुहोस्, यसले चक्र बलियो बनाउँछ

कहिले चिकित्सकलाई देखाउने?

विचार र बानीले समय खाने, काम-पढाइ वा सम्बन्ध बिगार्ने, छालामा घाउ हुने (धेरै धुँदा) वा लज्जाले लुकाउने भए सकेसम्म चाँडो देखाउनुहोस्। ओसीडी ढिलो उपचार गरे बढी जटिल हुन्छ।

विदेशमा हुनुहुन्छ? अनलाइन परामर्श

खाडी, मलेसिया, कोरिया, जापान, युरोप, अमेरिका वा जुनसुकै देशमा हुनुहुन्छ भने पनि नेपाली भाषामा आफ्नो कुरा राख्न सक्नुहुन्छ। गुगल मिट वा व्हाट्सएप भिडियोबाट परामर्श हुन्छ, र तपाईंको देशको समय अनुसार समय मिलाइन्छ। नेपालमा रहेका परिवारका सदस्यले बुकिङमा सहयोग गर्न सक्छन्। औषधि चाहिएमा तपाईं बस्ने देशको नियम अनुसार त्यहाँका चिकित्सकसँग समन्वय गर्न सकिन्छ। आफ्नो देशको आपत्कालीन नम्बर टिपेर राख्नुहोस्। देश अनुसार जानकारी हेर्नुहोस्।

बारम्बार सोधिने प्रश्न

ओसीडी र सफा बस्ने बानीमा के फरक?

सफा बस्ने बानी नियन्त्रणमा हुन्छ। ओसीडीमा काम गर्न बाध्यता लाग्छ, नगरे असह्य डर हुन्छ, र धेरै समय खाँदछ।

ओसीडी निको हुन्छ?

धेरैमा ठूलो सुधार हुन्छ र कतिपयमा लक्षण लगभग हराउँछ। ERP र औषधिले सबैभन्दा राम्रो नतिजा दिन्छ।

मनमा नराम्रो विचार आउनुको अर्थ म नराम्रो हुँ?

होइन। ओसीडीका अनावश्यक विचार तपाईंको इच्छा होइनन्, त्यसैले तपाईंलाई यति पीडा दिन्छन्।

ओसीडीको औषधि कति समय खाने?

प्रायः १ वर्ष वा बढी। चिकित्सकले अवस्था हेरेर बिस्तारै घटाउने समय तय गर्छन्।

बच्चालाई पनि ओसीडी हुन्छ?

हुन्छ। बालबालिकामा बारम्बार जाँच्ने, धुने वा आमाबुबासँग "ठीक छ" भनी सोधिरहने रूपमा देखिन सक्छ।

अनलाइन ERP गर्न सकिन्छ?

सकिन्छ। भिडियो परामर्शबाट योजना बनाएर घरमै अभ्यास गर्ने गरी ERP गर्न सकिन्छ।

यो लेख सामान्य जानकारी मात्र हो र चिकित्सकको सल्लाहको विकल्प होइन। आफ्नो वा अरू कसैको सुरक्षाबारे चिन्ता लागे तुरुन्तै चिकित्सकीय सहयोग लिनुहोस्।

आपत्कालीन अवस्थामा: प्रहरी १०० · एम्बुलेन्स १०२ · आत्महत्या रोकथाम हेल्पलाइन ११६६। नेपाल बाहिर भए आफ्नो देशको आपत्कालीन नम्बरमा फोन गर्नुहोस्।

Call WhatsApp