हाम्रो तरिका सेवाहरू चिकित्सक विदेशमा नेपाली लेखहरू निःशुल्क उपकरण प्रश्नोत्तर सम्पर्क English
फोन +977 971-4556408व्हाट्सएप

बाइपोलार

बाइपोलार डिसअर्डर के हो? उन्माद, डिप्रेसन र दीर्घकालीन उपचार

केही दिन वा हप्ता अत्यधिक जोश, कम निद्रा, धेरै बोल्ने र खर्च गर्ने, अनि त्यसपछि गहिरो उदासी। मुडको यस्तो उतारचढाव बाइपोलार डिसअर्डर हुन सक्छ, जसलाई नियमित उपचारले राम्ररी नियन्त्रणमा राख्न सकिन्छ।

छोटो उत्तर

  • बाइपोलारमा उच्च मुड (उन्माद वा हाइपोम्यानिया) र डिप्रेसनका चरण आलोपालो आउँछन्।
  • यो दीर्घकालीन रोग हो तर औषधि र नियमित फलोअपले सामान्य जीवन बाँच्न सकिन्छ।
  • आफैँ औषधि बन्द नगर्नुहोस्; पुनः लक्षण बढ्न सक्छ।

उन्मादका लक्षण

  • धेरै कम निद्रा हुँदा पनि थकान नलाग्नु
  • धेरै र छिटो बोल्नु, विचार दौडिनु
  • अत्यधिक आत्मविश्वास, ठूलो योजना वा "म विशेष हुँ" जस्तो लाग्नु
  • आवेगमा धेरै खर्च, जोखिमपूर्ण निर्णय
  • सजिलै रिस उठ्नु, झगडा हुनु

हल्का रूपलाई हाइपोम्यानिया भनिन्छ। कतिपय गम्भीर अवस्थामा नभएका कुरा सुनिने वा विश्वास गर्ने (मनोविकार) पनि हुन सक्छ।

डिप्रेसनको चरण

यो चरणमा डिप्रेसनका लक्षण देखिन्छन्: गहिरो उदासी, थकान, रुचि हराउनु, निराशा र कतिपयमा आत्महत्याका विचार। धेरैजनाले उदासीको चरणमा मात्र चिकित्सकलाई भेट्छन्, त्यसैले पहिले उन्माद भएको कुरा बताउन महत्त्वपूर्ण छ। साधारण डिप्रेसनको औषधि मात्र दिँदा उन्माद बढ्न सक्छ।

उपचार

  • मुड स्टेबिलाइजर / एन्टिसाइकोटिक औषधि: मुडको उतारचढाव रोक्छ
  • मनोशिक्षा र थेरापी: रोग बुझ्न र चाँडै चेतावनी संकेत चिन्न मद्दत गर्छ
  • नियमित निद्रा र दिनचर्या: निद्रा बिग्रिनु उन्मादको अग्रसंकेत हुन सक्छ
  • रक्सी र लागूपदार्थ नगर्नु

केही औषधिमा रगतको जाँच र नियमित अनुगमन चाहिन्छ। चिकित्सकले सबै बताउँछन्।

परिवारले के गर्ने?

चेतावनी संकेत (निद्रा घट्नु, धेरै बोल्नु) चिन्नुहोस्, बहस नगरी शान्त रहनुहोस्, औषधि समयमा खान सहयोग गर्नुहोस् र संकटमा चिकित्सकलाई छिट्टै जानकारी दिनुहोस्।

कहिले चिकित्सकलाई देखाउने?

बिना कारण धेरै दिन निद्रा नलाग्ने तर ऊर्जा रहने, असामान्य खर्च र व्यवहार, वा उदासीसँगै पहिले यस्तो अवस्था भएको इतिहास हो भने चाँडै देखाउनुहोस्। आफू वा अरूलाई हानि हुने सम्भावना भए आकस्मिक सेवामा जानुहोस्।

विदेशमा हुनुहुन्छ? अनलाइन परामर्श

खाडी, मलेसिया, कोरिया, जापान, युरोप, अमेरिका वा जुनसुकै देशमा हुनुहुन्छ भने पनि नेपाली भाषामा आफ्नो कुरा राख्न सक्नुहुन्छ। गुगल मिट वा व्हाट्सएप भिडियोबाट परामर्श हुन्छ, र तपाईंको देशको समय अनुसार समय मिलाइन्छ। नेपालमा रहेका परिवारका सदस्यले बुकिङमा सहयोग गर्न सक्छन्। औषधि चाहिएमा तपाईं बस्ने देशको नियम अनुसार त्यहाँका चिकित्सकसँग समन्वय गर्न सकिन्छ। आफ्नो देशको आपत्कालीन नम्बर टिपेर राख्नुहोस्। देश अनुसार जानकारी हेर्नुहोस्।

बारम्बार सोधिने प्रश्न

बाइपोलार र डिप्रेसनमा के फरक?

डिप्रेसनमा मुड मात्र तल जान्छ। बाइपोलारमा तल-माथि दुवै चरण हुन्छन्। उपचार फरक भएकाले सही निदान महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

बाइपोलार निको हुन्छ?

यो दीर्घकालीन रोग हो र पूर्ण "निको" भन्दा नियन्त्रणमा राख्ने भनिन्छ। उपचार लिएमा धेरैजना राम्रोसँग काम, परिवार र सम्बन्ध निर्वाह गर्छन्।

औषधि जीवनभर खानुपर्छ?

प्रायः लामो समय चाहिन्छ। कुनै पटक मात्रै भएको हो वा बारम्बार भएको भन्ने आधारमा चिकित्सकले अवधि तय गर्छन्।

बच्चा जन्माउन मिल्छ?

मिल्छ तर गर्भधारणअघि चिकित्सकसँग छलफल गर्नुपर्छ किनभने केही औषधिले गर्भमा असर गर्न सक्छन्। आफैँ औषधि नरोक्नुहोस्।

उन्मादको बेला रोगी उपचार लिन मान्दैन भने?

शान्तसँग कुरा गर्नुहोस्, विश्वासिलो व्यक्तिलाई सहभागी गराउनुहोस्। जोखिम धेरै भए नजिकैको आकस्मिक सेवा वा चिकित्सकसँग सम्पर्क गर्नुहोस्।

विदेशबाट उपचार चल्न सक्छ?

अनलाइन परामर्शबाट मूल्याङ्कन र फलोअप हुन सक्छ। औषधिका लागि तपाईं बस्ने देशको नियम अनुसार स्थानीय चिकित्सकसँग समन्वय हुन्छ।

यो लेख सामान्य जानकारी मात्र हो र चिकित्सकको सल्लाहको विकल्प होइन। आफ्नो वा अरू कसैको सुरक्षाबारे चिन्ता लागे तुरुन्तै चिकित्सकीय सहयोग लिनुहोस्।

आपत्कालीन अवस्थामा: प्रहरी १०० · एम्बुलेन्स १०२ · आत्महत्या रोकथाम हेल्पलाइन ११६६। नेपाल बाहिर भए आफ्नो देशको आपत्कालीन नम्बरमा फोन गर्नुहोस्।

Call WhatsApp