हाम्रो तरिका सेवाहरू चिकित्सक विदेशमा नेपाली लेखहरू निःशुल्क उपकरण प्रश्नोत्तर सम्पर्क English
फोन +977 971-4556408व्हाट्सएप

आघात

आघात (ट्रमा) र PTSD: लक्षण, कारण र उपचार

दुर्घटना, भूकम्प, हिंसा, ठूलो हानि वा डरलाग्दो घटनापछि बारम्बार सम्झना आउने, डरलाग्दा सपना देख्ने र झस्किरहने। यो कमजोरी होइन, यो PTSD हुन सक्छ र उपचार प्रभावकारी हुन्छ।

छोटो उत्तर

  • घटनापछि केही हप्ता डर र असहजता सामान्य हो; एक महिनाभन्दा बढी रहे वा जीवन बिगारे PTSD हुन सक्छ।
  • आघात-केन्द्रित CBT र आवश्यक परे औषधिले प्रभावकारी काम गर्छ।
  • तपाईंले आफ्नो सबै कथा एकैचोटि भन्नुपर्दैन; उपचार तपाईंको गतिमा हुन्छ।

लक्षण

  • पुनः अनुभव: फ्ल्यासब्याक, नराम्रा सपना, अचानक सम्झना
  • टार्ने: सम्बन्धित ठाउँ, कुरा वा मानिसबाट टाढा हुनु
  • मूड परिवर्तन: शून्यता, दोषी लाग्नु, रुचि हराउनु
  • सतर्कता बढ्नु: झस्कने, निद्रा नलाग्ने, रिस उठ्ने, ध्यान नदिन सक्ने

कारण र जोखिम

दुर्घटना, प्राकृतिक विपत्ति (जस्तै २०७२ को भूकम्प), यौन वा शारीरिक हिंसा, युद्ध वा द्वन्द्व, काममा गरिएको दुर्व्यवहार, परिवारमा अचानक मृत्यु। सबैलाई PTSD हुँदैन; पहिलेका आघात, सहयोगको अभाव र निरन्तर तनावले जोखिम बढाउँछ।

स्वयं सहायता

  • नियमित दिनचर्या: निद्रा, खाना र हल्का हिँडाइ
  • विश्वासिलो व्यक्तिसँग आफ्नो गतिमा कुरा गर्नुहोस्
  • फ्ल्यासब्याक आउँदा खुट्टा भुइँमा महसुस गर्ने र वरपरका ५ वस्तु नाम लिने (ग्राउन्डिङ)
  • रक्सी, गाँजा र निद्राको चक्कीमा भर नपर्नुहोस्; यिनले समस्या बढाउँछन्

उपचार

  • आघात-केन्द्रित थेरापी (CBT-आधारित): घटनाको सम्झनालाई सुरक्षित रूपमा प्रशोधन गर्न सिकाउँछ
  • औषधि: SSRI जस्ता औषधिले डर, डिप्रेसन र निद्रामा मद्दत गर्न सक्छन्
  • सुरक्षा र सीप: पहिले सुरक्षित महसुस गर्ने र सामना गर्ने तरिका सिक्ने

कहिले चिकित्सकलाई देखाउने?

एक महिनाभन्दा बढी लक्षण रहे, रक्सी वा लागूपदार्थ प्रयोग गर्न थालेमा, काम/पढाइ बिग्रे वा आफूलाई हानि गर्ने विचार आएमा मनोचिकित्सकलाई देखाउनुहोस्। तत्काल खतरामा भए १०० / १०२ / ११६६।

विदेशमा हुनुहुन्छ? अनलाइन परामर्श

खाडी, मलेसिया, कोरिया, जापान, युरोप, अमेरिका वा जुनसुकै देशमा हुनुहुन्छ भने पनि नेपाली भाषामा आफ्नो कुरा राख्न सक्नुहुन्छ। गुगल मिट वा व्हाट्सएप भिडियोबाट परामर्श हुन्छ, र तपाईंको देशको समय अनुसार समय मिलाइन्छ। नेपालमा रहेका परिवारका सदस्यले बुकिङमा सहयोग गर्न सक्छन्। औषधि चाहिएमा तपाईं बस्ने देशको नियम अनुसार त्यहाँका चिकित्सकसँग समन्वय गर्न सकिन्छ। आफ्नो देशको आपत्कालीन नम्बर टिपेर राख्नुहोस्। देश अनुसार जानकारी हेर्नुहोस्।

बारम्बार सोधिने प्रश्न

आघातपछि कति समय सामान्य हो?

पहिलो केही हप्ता डर, निद्राको समस्या र सम्झना आउनु सामान्य हो। एक महिनाभन्दा बढी र दैनिक जीवन बिगारेमा मूल्याङ्कन गराउनुहोस्।

PTSD बर्षौंपछि पनि देखा पर्छ?

पर्न सक्छ। घटनाको वार्षिकी, तनाव वा सम्झाउने कुराले लक्षण पछि पनि ट्रिगर गर्न सक्छ।

सबै कुरा भन्नै पर्छ?

पर्दैन। थेरापिस्टले पहिले सुरक्षा र सीप निर्माण गर्छन्; तपाईं जति सहज हुन्छ त्यति अनुसार अघि बढ्छ।

औषधि खानै पर्छ?

सधैं पर्दैन। धेरैलाई थेरापी पर्याप्त हुन्छ; डिप्रेसन, निद्राको समस्या वा तीव्र लक्षण भए औषधि सोचिन्छ।

बालबालिकामा पनि PTSD हुन्छ?

हुन्छ। बालबालिकामा डरलाग्दा सपना, खेलमा घटनाको दोहोर्‍याइ, टाँसिने वा व्यवहारमा परिवर्तनका रूपमा देखिन सक्छ।

विदेशमा भएको आघातको लागि अनलाइन उपचार हुन्छ?

हुन्छ। सुरक्षित, निजी स्थानबाट भिडियो परामर्श लिएर आघात-केन्द्रित योजना बनाउन सकिन्छ।

यो लेख सामान्य जानकारी मात्र हो र चिकित्सकको सल्लाहको विकल्प होइन। आफ्नो वा अरू कसैको सुरक्षाबारे चिन्ता लागे तुरुन्तै चिकित्सकीय सहयोग लिनुहोस्।

आपत्कालीन अवस्थामा: प्रहरी १०० · एम्बुलेन्स १०२ · आत्महत्या रोकथाम हेल्पलाइन ११६६। नेपाल बाहिर भए आफ्नो देशको आपत्कालीन नम्बरमा फोन गर्नुहोस्।

Call WhatsApp