तनाव
तनाव र बर्नआउट: कामको थकान, परीक्षाको दबाब र के गर्ने
काम सकिँदैन, थकान जाँदैन, सानो कुरामा रिस उठ्छ र केही गर्न मन लाग्दैन। लामो समयको तनाव र बर्नआउटले शरीर र मन दुवै थकाउँछ, तर सुधार सम्भव छ।
छोटो उत्तर
- तनाव दबाबप्रतिको प्रतिक्रिया हो; लामो समय रहे चिन्ता, डिप्रेसन र शारीरिक रोग हुन सक्छन्।
- बर्नआउटमा थकान, काममा नकारात्मकता र क्षमता घटेको अनुभव हुन्छ।
- सीमा तोक्ने, निद्रा, आराम र कुरा बाँड्ने प्रमुख उपाय हुन्; आवश्यक परे परामर्श लिनुहोस्।
तनावका संकेत
- टाउको दुख्ने, घाँटी-काँध कस्सिने, पेट गडबड
- निद्रा बिग्रने
- चिडचिडापन, धैर्य घट्नु
- ध्यान केन्द्रित गर्न नसक्नु
- धेरै चिया/कफी/सूर्ती/रक्सी
बर्नआउट के हो?
लामो समयको व्यवस्थापन नभएको कार्यस्थलको तनावले हुने थकान, कामप्रति सन्देह/निराशा, र क्षमतामा कमी बर्नआउट हो। विद्यार्थीमा परीक्षाको दबाबले पनि यस्तै हुन सक्छ।
के गर्न सकिन्छ?
- काम र आराम बीच सीमा तोक्नुहोस्; "नाइँ" भन्न सिक्नुहोस्
- ठूलो काम सानो-सानो टुक्रामा बाँड्नुहोस्
- निद्रा, खाना र हल्का व्यायाम नछोड्नुहोस्
- विश्वासिलो व्यक्तिसँग कुरा गर्नुहोस्
- दैनिक १० मिनेट श्वास अभ्यास वा शान्त हिँडाइ
- आर्थिक वा सम्बन्धको समस्या भए व्यावहारिक समाधान खोज्नुहोस्
हाम्रा निःशुल्क उपकरण प्रयोग गर्न सक्नुहुन्छ।
कहिले चिकित्सकलाई देखाउने?
दुई हप्ताभन्दा बढी उदासी वा चिन्ता, निद्रा नलाग्ने, रक्सी/चक्कीमा भर पर्ने, काम गर्न नसक्ने वा आत्महत्याका विचार आए मनोचिकित्सकलाई देखाउनुहोस्। परामर्श र आवश्यक परे औषधिले छिटो सुधार ल्याउँछ।
विदेशमा हुनुहुन्छ? अनलाइन परामर्श
खाडी, मलेसिया, कोरिया, जापान, युरोप, अमेरिका वा जुनसुकै देशमा हुनुहुन्छ भने पनि नेपाली भाषामा आफ्नो कुरा राख्न सक्नुहुन्छ। गुगल मिट वा व्हाट्सएप भिडियोबाट परामर्श हुन्छ, र तपाईंको देशको समय अनुसार समय मिलाइन्छ। नेपालमा रहेका परिवारका सदस्यले बुकिङमा सहयोग गर्न सक्छन्। औषधि चाहिएमा तपाईं बस्ने देशको नियम अनुसार त्यहाँका चिकित्सकसँग समन्वय गर्न सकिन्छ। आफ्नो देशको आपत्कालीन नम्बर टिपेर राख्नुहोस्। देश अनुसार जानकारी हेर्नुहोस्।
बारम्बार सोधिने प्रश्न
तनाव र चिन्तामा के फरक?
तनाव बाह्य दबाबप्रतिको प्रतिक्रिया हो र दबाब हटेपछि घट्छ। चिन्ता रोगमा दबाब नहुँदा पनि चिन्ता रहन्छ।
बर्नआउटमा बिदा लिए पुग्छ?
आराम सहयोगी हुन्छ, तर कारण (कामको भार, सीमा, अपेक्षा) नबदले फेरि फर्कन सक्छ। परामर्शले कारण सम्बोधन गर्न मद्दत गर्छ।
परीक्षाको डर कसरी कम गर्ने?
पढाइको तालिका बनाउने, पर्याप्त निद्रा, परीक्षाअघि गहिरो श्वास, र "फेल भए सबै सकियो" जस्ता सोचाइलाई चुनौती दिने। धेरै बढी भए परामर्श लिनुहोस्।
तनावले शारीरिक रोग गराउँछ?
लामो तनावले उच्च रक्तचाप, ग्यास्ट्रिक, टाउको दुखाइ र निद्राको समस्या बढाउन सक्छ।
विदेशमा काम गर्नेको तनाव बेग्लै हुन्छ?
हुन्छ। लामो ड्युटी, ऋण, भाषा, एक्लोपन र परिवारको अपेक्षाले दबाब बढाउँछ। नेपालीमै अनलाइन परामर्श लिन सकिन्छ।
औषधि चाहिन्छ?
अधिकांश हल्का तनावमा चाहिँदैन। चिन्ता वा डिप्रेसन विकसित भए चिकित्सकले औषधि सोच्न सक्छन्।
यो लेख सामान्य जानकारी मात्र हो र चिकित्सकको सल्लाहको विकल्प होइन। आफ्नो वा अरू कसैको सुरक्षाबारे चिन्ता लागे तुरुन्तै चिकित्सकीय सहयोग लिनुहोस्।
आपत्कालीन अवस्थामा: प्रहरी १०० · एम्बुलेन्स १०२ · आत्महत्या रोकथाम हेल्पलाइन ११६६। नेपाल बाहिर भए आफ्नो देशको आपत्कालीन नम्बरमा फोन गर्नुहोस्।